Decyzje Lokalizacyjne w Praktyce Inwestycji Energetycznych
Decyzja lokalizacyjna wojewody – Lekarstwo na chaos prawny wśród nieruchomości zlokalizowanych trasie inwestycji przesyłowych ?
Realizacja inwestycji elektroenergetycznej wymaga zabezpieczenia możliwości korzystania z nieruchomości zarówno podczas prowadzenia robót, jak i w okresie późniejszej eksploatacji urządzeń. Przy inwestycjach liniowych, obejmujących wiele działek o zróżnicowanym stanie prawnym oraz należących do szerokiej gamy właścicieli ma to szczególne znaczenie dla sprawnego przygotowania i realizacji przedsięwzięcia.
Jednym z instrumentów pozwalających na sprawne zabezpieczenie strony formalno-prawnej inwestycji jest decyzja lokalizacyjna wydawana przez wojewodę na podstawie tzw. specustawy przesyłowej, czyli ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych.
Znaczenie decyzji dla inwestora
Decyzja lokalizacyjna może łączyć ustalenie lokalizacji inwestycji z zapewnieniem tytułu prawnego do korzystania z określonych nieruchomości. Na podstawie art. 22 specustawy wojewoda ogranicza, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości wskazanych w decyzji. Ograniczenie to służy zapewnieniu dostępu do terenu na potrzeby realizacji inwestycji oraz późniejszych czynności związanych z urządzeniami, w tym ich eksploatacji, remontów i usuwania awarii.
Administracyjny tytuł do korzystania z nieruchomości
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowi odrębny od służebności przesyłu instrument prawny. Nie prowadzi do ustanowienia służebności w rozumieniu Kodeksu cywilnego, lecz zapewnia administracyjną podstawę korzystania z gruntu w zakresie określonym decyzją.
Dla inwestora oznacza to możliwość zabezpieczenia uprawnień obejmujących także okres funkcjonowania infrastruktury po zakończeniu robót. Dla właściciela oznacza natomiast zachowanie własności nieruchomości, przy jednoczesnym obowiązku respektowania ustanowionego ograniczenia. Ustawa przewiduje w tym zakresie ochronę jego interesów majątkowych, w szczególności mechanizm odszkodowawczy. Ograniczenie to jest wpisywane do księgi wieczystej i zapobiega późniejszym roszczeniom mającym na celu ustanowienie służebności.
Kiedy można skorzystać z tego rozwiązania?
Zastosowanie specustawy wymaga ustalenia, czy dane przedsięwzięcie mieści się w jej zakresie. Nie każda inwestycja związana z urządzeniami przesyłowymi może być realizowana w tym trybie. Przepisy obejmują również określone inwestycje towarzyszące dlatego też gama inwestycji podlegających reżimowi specustawy jest bardzo szeroka.
Zabezpieczenie praw jako element przygotowania inwestycji
W praktyce warto oceniać tytuły prawne do nieruchomości z perspektywy całego okresu funkcjonowania infrastruktury. Istotna jest zarówno możliwość wykonania planowanych prac, jak i późniejszego dostępu do urządzeń oraz utrzymania ich w należytym stanie.
Prawidłowo przygotowane postępowanie lokalizacyjne może ograniczyć ryzyko sporów dotyczących zakresu korzystania z gruntów i zwiększyć przewidywalność realizacji przedsięwzięcia. Wymaga to spójnego spojrzenia na dokumentację inwestycji, stan prawny nieruchomości oraz potrzeby przyszłego użytkownika sieci.
Wsparcie prawne na tym etapie pozwala ocenić dostępne rozwiązania i dobrać sposób zabezpieczenia praw do nieruchomości odpowiedni do specyfiki inwestycji.
